Türkiyədə qiyabi təhsil işləyən, ailə məsuliyyəti olan və ya universitetə fiziki olaraq hər gün gedə bilməyən tələbələr üçün daha elastik təhsil forması kimi seçilir. Azərbaycanlı tələbələr üçün bu model xüsusilə maraqlıdır, çünki Türkiyədə bəzi universitetlər dərsləri məsafədən izləmək, imtahanlara müəyyən mərkəzlərdə qatılmaq və təhsili daha sərbəst qrafiklə davam etdirmək imkanı yaradır. Amma burada vacib bir məqam var: Türkiyədə “qiyabi təhsil” anlayışı Azərbaycandakı klassik qiyabi sistemlə tam eyni deyil. Daha çox açıq təhsil, məsafədən təhsil və bəzi proqramlarda hibrid model şəklində tətbiq olunur.
Türkiyədə Qiyabi Təhsil Nə Deməkdir?
Türkiyədə qiyabi təhsil dedikdə əsasən iki model nəzərdə tutulur: açıq təhsil və məsafədən təhsil. Açıq təhsildə tələbə dərsləri onlayn materiallar, elektron kitablar, video dərslər və universitet platformaları vasitəsilə izləyir. Məsafədən təhsildə isə bəzi proqramlarda canlı dərslər, onlayn tapşırıqlar və rəqəmsal imtahan sistemləri daha çox istifadə olunur.
Bu sistem tələbəyə daha sərbəst öyrənmə imkanı verir. Tələbə hər gün kampusa getmir, dərsləri öz vaxtına uyğun planlayır və imtahan cədvəlinə əsasən prosesdə iştirak edir. Bu model daha çox özünü idarə etməyi bacaran tələbələr üçün uyğundur.
Qiyabi Təhsil Kimlər Üçün Daha Uyğundur?
Qiyabi təhsil hər tələbə üçün ideal seçim deyil. Bu sistem daha çox vaxtını çevik idarə etmək istəyən və universitet həyatını klassik formada yaşamaq məcburiyyəti olmayan şəxslər üçün uyğundur.
Bu təhsil forması xüsusilə aşağıdakı şəxslər üçün əlverişli ola bilər:
- İşləyən tələbələr
- İkinci universitet oxumaq istəyənlər
- Ailəsi və şəxsi məsuliyyəti olanlar
- Türkiyəyə daimi köçmədən təhsil almaq istəyənlər
- Daha münasib büdcə ilə diplom qazanmaq istəyənlər
- Öz tempində oxumağı bacaran tələbələr
Amma tələbə yalnız rahatlıq tərəfini düşünməməlidir. Qiyabi təhsildə dərsə davamiyyəti müəllim izləməsə də, məsuliyyət tamamilə tələbənin üzərində olur. Vaxtını düzgün bölməyən tələbə üçün bu sistem çətin ola bilər.
Türkiyədə Qiyabi Təhsilin Üstünlükləri
Qiyabi təhsilin ən böyük üstünlüyü çeviklikdir. Tələbə həm işləyə, həm də təhsilini davam etdirə bilər. Xüsusilə maddi baxımdan ailəsinə yük olmaq istəməyən və paralel şəkildə iş təcrübəsi qazanmaq istəyən şəxslər üçün bu model daha praktik görünür.
Əsas üstünlüklər:
- Kampusa gündəlik getmək məcburiyyəti yoxdur
- Dərsləri daha sərbəst qrafiklə izləmək mümkündür
- Yaşayış və nəqliyyat xərcləri daha az ola bilər
- İş və təhsili birlikdə davam etdirmək mümkündür
- İkinci ixtisas almaq üçün uyğun seçimdir
- Türkiyədə yaşamaq məcburiyyəti hər proqramda olmaya bilər
Bu üstünlüklərə görə qiyabi təhsil daha çox praktik nəticə istəyən tələbələrə uyğun gəlir. Əgər məqsəd diplomla yanaşı iş təcrübəsi toplamaqdırsa, bu sistem faydalı ola bilər.
Hansı İxtisaslarda Qiyabi Təhsil Daha Çox Seçilir?
Türkiyədə qiyabi və açıq təhsil daha çox nəzəri əsaslı ixtisaslarda yayılıb. Praktiki laboratoriya, klinik təcrübə və peşəkar avadanlıq tələb edən sahələrdə bu model məhdud ola bilər.
Daha çox seçilən istiqamətlər:
- İqtisadiyyat
- Biznesin idarə edilməsi
- Maliyyə və bank işi
- Beynəlxalq münasibətlər
- Sosiologiya
- Tarix
- Fəlsəfə
- İctimaiyyətlə əlaqələr
- İnsan resursları
- Turizm və otelçilik
- Uşaq inkişafı
- Sosial xidmətlər
Tibb, stomatologiya, əczaçılıq, mühəndisliyin bəzi sahələri, memarlıq və dizayn kimi praktiki ixtisaslarda qiyabi təhsil seçimi daha məhdud olur. Çünki bu sahələrdə laboratoriya, emalatxana, klinika və canlı praktika vacibdir.
Qiyabi Təhsil və Əyani Təhsil Arasında Fərq
Əyani təhsildə tələbə dərslərə kampusda qatılır, müəllimlərlə birbaşa ünsiyyətdə olur və universitet mühitinin içində yaşayır. Qiyabi və açıq təhsildə isə bu təcrübə daha fərqlidir. Tələbə materialları daha çox onlayn izləyir və öyrənmə prosesini özü idarə edir.
Əsas fərqlər belədir:
- Əyani təhsildə universitet həyatı daha aktivdir.
- Qiyabi təhsildə vaxt idarəsi daha sərbəstdir.
- Əyani təhsildə müəllimlə birbaşa əlaqə daha çoxdur.
- Qiyabi təhsildə tələbənin şəxsi məsuliyyəti daha yüksəkdir.
- Əyani təhsil praktiki ixtisaslar üçün daha uyğundur.
- Qiyabi təhsil işləyən və məsafədən oxumaq istəyənlər üçün daha rahatdır.
Bu fərqlərə görə seçim tələbənin məqsədindən asılıdır. Universitet həyatı və sosial mühit önəmlidirsə, əyani təhsil daha uyğundur. Rahat qrafik və iş-təhsil balansı vacibdirsə, qiyabi təhsil daha məntiqli ola bilər.
Türkiyədə Qiyabi Təhsilə Qəbul Prosesi
Qiyabi və açıq təhsil proqramlarına qəbul şərtləri universitetdən və proqramdan asılı olaraq dəyişir. Azərbaycanlı tələbələr adətən attestat, pasport, fotoşəkil, transkript və lazım olduqda əlavə qəbul sənədləri ilə müraciət edə bilirlər. Bəzi proqramlarda imtahan nəticəsi, bəzilərində isə diplom və sənəd qiymətləndirməsi əsas rol oynaya bilər.
Müraciət zamanı tələbəyə lazım ola biləcək sənədlər:
- Attestat və ya əvvəlki təhsil sənədi
- Qiymət cədvəli
- Pasport
- Fotoşəkil
- Sənədlərin tərcüməsi
- Dil sənədi tələb olunarsa
- Onlayn müraciət forması
- Qeydiyyat ödənişi sənədi
Müraciət tarixləri hər il dəyişə bilər. Ona görə tələbə sənədləri son günə saxlamamalıdır. Qiyabi təhsil daha rahat görünsə də, qəbul və qeydiyyat prosesi yenə də diqqət tələb edir.
Qiyabi Təhsilin Qiymətləri
Türkiyədə qiyabi və açıq təhsil proqramları çox vaxt əyani proqramlarla müqayisədə daha münasib olur. Bunun əsas səbəbi kampus, laboratoriya və gündəlik fiziki dərs xərclərinin daha az olmasıdır. Amma qiymətlər universitetin statusuna, proqramın səviyyəsinə və tələbənin beynəlxalq tələbə kimi qeydiyyat formasına görə dəyişə bilər.
Tələbə yalnız illik ödənişə baxmamalıdır. İmtahan, qeydiyyat, material, sənəd tərcüməsi və mümkün səfər xərcləri də ümumi büdcəyə daxil edilməlidir. Əgər imtahan üçün müəyyən mərkəzə getmək lazımdırsa, yol və qalma xərcləri də əvvəlcədən düşünülməlidir.
Diplom Tanınırmı?
Türkiyədə rəsmi universitetlər tərəfindən verilən açıq və məsafədən təhsil diplomları universitetin akademik sistemi çərçivəsində verilir. Amma tələbə diplomun gələcəkdə harada istifadə olunacağını əvvəlcədən düşünməlidir. Əgər məqsəd Azərbaycanda işləmək, magistraturaya müraciət etmək və ya dövlət qurumlarında istifadə etməkdirsə, diplomun tanınması və uyğunluğu ayrıca araşdırılmalıdır.
Burada ən doğru yanaşma budur: tələbə seçdiyi proqramın rəsmi statusunu, təhsil formasını və diplomda necə qeyd olunduğunu əvvəlcədən dəqiqləşdirməlidir. Bu, sonradan yaranacaq sualların qarşısını alır.
Qiyabi Təhsil Seçərkən Edilən Səhvlər
Qiyabi təhsil rahat görünə bilər, amma düzgün seçilmədikdə tələbə üçün problem yarada bilər. Ən böyük səhv bu təhsil formasını “asan diplom” kimi düşünməkdir.
Ən çox edilən səhvlər:
- Proqramın rəsmi statusunu yoxlamamaq
- Qiyabi və açıq təhsil fərqini qarışdırmaq
- İmtahanların necə keçiriləcəyini araşdırmamaq
- Diplomun gələcək istifadəsini düşünməmək
- Təhsil haqqından başqa xərcləri hesaba qatmamaq
- Özünüidarə bacarığını düzgün qiymətləndirməmək
- Praktiki ixtisası qiyabi formada seçməyə çalışmaq
Qiyabi təhsil daha az vaxt tələb edən sistem deyil; sadəcə vaxtı daha sərbəst idarə etməyə imkan verir. Məsuliyyət azalmır, əksinə tələbənin üzərinə daha çox düşür.
Türkiyədə qiyabi təhsil işləyən, ikinci ixtisas almaq istəyən və daha çevik təhsil modeli axtaran tələbələr üçün faydalı seçim ola bilər. Açıq təhsil və məsafədən təhsil formatları sayəsində tələbə kampusa gündəlik getmədən universitet proqramını davam etdirə bilir. Bu sistem xüsusilə nəzəri əsaslı ixtisaslarda daha uyğundur.
Ən düzgün seçim üçün tələbə yalnız rahatlığı yox, proqramın rəsmi statusunu, qəbul şərtlərini, imtahan formasını, diplomun gələcək istifadəsini və ümumi xərcləri birlikdə qiymətləndirməlidir. Qiyabi təhsil düzgün planlandıqda həm büdcəyə, həm də şəxsi qrafikə uyğun təhsil yolu ola bilər.
Xaricdə təhsil suallaranızı bizə yaza bilərsiz.
Ən Çox Verilən Suallar
Bəli, Türkiyədə qiyabi təhsil almaq mümkündür. Bu sistem daha çox açıq təhsil və məsafədən təhsil formatları ilə tətbiq olunur.
Türkiyədə qiyabi təhsil tələbənin dərsləri kampusa gündəlik getmədən izləməsinə imkan verən təhsil formasıdır. Dərslər adətən onlayn materiallar, video dərslər və rəqəmsal platformalar vasitəsilə aparılır.
Tam olaraq eyni deyil. Türkiyədə qiyabi təhsil anlayışı çox vaxt açıq təhsil və məsafədən təhsil modelləri ilə qarışdırılır. Açıq təhsil daha sərbəst öyrənmə sistemi, məsafədən təhsil isə daha çox onlayn dərs və rəqəmsal tədris modelidir.
Qiyabi təhsil işləyən tələbələr, ikinci ixtisas almaq istəyənlər, ailə məsuliyyəti olanlar və kampusa gündəlik gedə bilməyən şəxslər üçün daha uyğundur.
Qiyabi və açıq təhsil daha çox iqtisadiyyat, biznes, maliyyə, beynəlxalq münasibətlər, sosiologiya, tarix, fəlsəfə, ictimaiyyətlə əlaqələr, turizm və sosial xidmətlər kimi nəzəri ixtisaslarda yayılıb.
Tibb, stomatologiya, əczaçılıq, memarlıq və bəzi mühəndislik sahələri praktiki dərs, laboratoriya və klinik təcrübə tələb etdiyi üçün qiyabi formatda məhdud olur və ya ümumiyyətlə təklif edilmir.
Adətən attestat və ya əvvəlki təhsil sənədi, qiymət cədvəli, pasport, fotoşəkil, sənədlərin tərcüməsi və onlayn müraciət forması tələb oluna bilər. Sənəd siyahısı universitetdən asılı olaraq dəyişir.
Bir çox halda qiyabi, açıq və məsafədən təhsil proqramları əyani təhsillə müqayisədə daha münasib olur. Amma qeydiyyat, imtahan, sənəd tərcüməsi və mümkün səfər xərcləri də nəzərə alınmalıdır.
Rəsmi universitetlər tərəfindən verilən diplomlar universitetin akademik sistemi çərçivəsində təqdim olunur. Lakin diplomun Azərbaycanda və ya başqa ölkədə necə tanınacağını əvvəlcədən araşdırmaq vacibdir.
Tələbə proqramın rəsmi statusuna, təhsil formasına, imtahanların necə keçiriləcəyinə, diplomun gələcək istifadəsinə, ümumi xərclərə və özünüidarə bacarığına diqqət etməlidir.
Xaricdə təhsil suallaranızı bizə yaza bilərsiz.
